Veilig en gezond Barbecueën

Als kind leerden we al voorzichtig te zijn met vuur; toch wanneer het lekkere weer zich aandient en het tuinleven lokt vergeten we dit maar al te vaak. Daarbij is barbecueën vaak een familiefeest waar ook de kinderen aan deelnemen, zij zijn zich nog minder bewust van de gevaren van de barbecue en moeten hierop gewezen worden. Laat barbecueën ook een feest voor uw omgeving zijn; houd dus rekening met rookontwikkeling en het wegvliegen van vonken!

Veilig barbecueën is ook gezond barbecueën, we willen immers graag nog zo lang mogelijk kunnen genieten van een mals stukje vlees. Elke zomer lopen er in Nederland gemiddeld 100 mensen ernstige brandwanden op tijdens het barbecueën.

Veiligheid met de BBQ

Daarom staan hieronder een aantal tips waarmee u uw barbecue zonder al teveel moeite een stuk gezonder kan maken.

Veilig barbecueën en voorbereiding

Bepaal wie de leiding heeft!

Het klinkt misschien ongezellig maar het is vaak verstandig om één iemand de barbecue te laten bedienen; zo loop je elkaar niet inde weg en gaat er iets mis weet diegene wat hem of haar te doen staat.

Kies een geschikte plek voor de barbecue

  • Vlakke ondergrond

Zorg dat de barbecue recht staat, u kunt zich voorstellen welke gevaarlijke situaties er ontstaan wanneer de hete barbecue omvalt. Gebruikt u een elektrische barbecue? Zorg dan dat het snoer naar de barbecue lang genoeg is en niet strak staat, dit om omvallen en struikelen te voorkomen.

  • Let op de wind(richting)

Let ook op de windrichting. Houtskoolbarbecues zorgen voor grote rookontwikkeling u en uw buren zullen hier niet blij mee zijn. Zorg ervoor dat iedereen uit de wind blijft, deze rook is namelijk ongezond om in te ademen. Staat er veel wind? Maak gebruik van een windscherm om het wegvliegen van vonken te voorkomen, vooral in een (droge) bosrijke omgeving of in de buurt van uw tent kunnen deze vonken voor veel problemen zorgen.... Feitelijk mag u buiten overal barbecueën tenzij anders staat aangegeven. O ja, barbecueën met houtskool mag nooit binnen geschieden! Dit vanwege een mogelijke koolmonoxide vergiftiging.

  • Zorg voor blusmiddelen

Houtskoolbarbecue:

Bij een houtskoolbarbecue moet u altijd voor een (paar) emmer(s) water zorgen om een vuurtje te kunnen blussen.

Elektrische en Gasbarbecue:

Bij gasbarbecues zal u in het geval van brand de gastoevoer moeten afsluiten en, als het kan een deksel plaatsen over de barbecue. Bij een elektrische barbecue moet u de stroomtoevoer afsluiten. LET OP! Nooit water gebruiken om een gasbarbecue of een elektrische barbecue te blussen.

  • Veilig Aansteken en de keuze van een brandstof

Houtskoolbarbecue:

Aanmaakblokjes

Het grootste gevaar bij barbecueën schuilt in het aansteken. Gebruik nooit vloeistoffen als spiritus of brandpasta om de barbecue aan te steken. Gebruik aanmaakblokjes die u bovenop de kolen plaatst, de kolen zelf moet u aanvankelijk op een hoopje leggen. Op het moment dat de kooltjes goed gloeien kunt u ze over de gehele bak verspreiden, als de vlammen gedoofd zijn en er een grijze laag op de kolen verschijnt bent u klaar om te gaan BBQ'en! Dit hele proces duurt minstens een half uur: begin dus ruim van te voren met voorbereiden. Er zijn witte en bruine aanmaakblokjes verkrijgbaar, de bruine bevatten geen chemische ontbrandingsmiddelen (kerosine) en zijn daarmee milieuvriendelijker en verspreiden minder stank.

Brikettenstarter

Een brikettenstarter is eigenlijk een kleine stalen oven. Deze wordt gevuld met houtskolen/briketten en geplaatst boven op een brandend aanmaakblokje dat op het barbecuerooster wordt gelegd. Op deze manier zijn de kooltjes binnen een half uur goed warm en voorkomt u dat uw vlees op een sterk rokend vuur ligt. Een brikettenstarter is een goede investering en kost slechts tussen de 20 en 30 Euro.

Brikettenstarter

Brandstof(houtskool / briketten)

Als brandstof worden houtskoolblokken of houtskoolbriketten gebruikt. Hierbij branden houtskoolbriketten consistenter en geven minder vlammen dan houtskoolblokken, houtskoolblokken branden echter gemakkelijker. Uit oogpunt van veiligheid wordt vaak het gebruik van briketten aanbevolen, een combinatie van beide is ook goed mogelijk. Hierbij liggen de briketten, die langer branden, onderop.

Gasbarbecue

Aansteken

Voordat u uw gasbarbecue aansteekt controleert u de gasslang op mogelijk lekken, dit gaat het eenvoudigst met zeepsop; u smeert de slang in, ziet u belletjes weet u dat u een lek heeft.

Draai de gasflessen pas open op het moment dat u daadwerkelijke de barbecue aansteekt, anders loopt er gas weg. Zet de gasfles niet al te dicht bij de hittebron en zet de fles altijd rechtop.

Brandstof

Een gasbarbecue gebruikt butaangas of propaangas als brandstof. Butaangas is in principe minder geschikt voor buitengebruik omdat het bij temperaturen onder 0 graden vloeibaar wordt en daarmee onbruikbaar. Maar omdat er in de praktijk nooit bij dergelijke temperaturen wordt gebarbecued vervalt dit nadeel.

  • Kinderen en barbecues

Zorg ervoor dat uw kinderen voldoende afstand houden tot de barbecue, minstens twee meter. Uit cijfers van de Nederlandse Brandwondenstichting blijkt dat 54% van brandwonden door het aanraken van de barbecue of de kooltjes is ontstaan. De overige verwondingen zijn vooral ontstaan door verkeerd gebruik van de barbecue waarbij er hoge vlammen ontstonden.

Veilig barbecuen
  • Beschermende kleding
  • Kies voor kleding welke niet snel vlam vat

Kleding welke snel vlam vat is uit den boze, het moge duidelijk zijn: barbecueën met ontbloot bovenlichaam en korte broek is sowieso geen optie! Zorg ervoor dat u weet welke kleding niet snel vlam vat; denk aan moeilijk ontvlambare stoffen als wol, polyester en polyamide. Nylon, katoen en linnen daarentegen vatten heel snel vlam.

  • Draag een schort en handschoenen
Barbecue handschoenen

Het schort en de handschoenen kunnen het beste in leer uitgevoerd worden.

Gezond barbecueën

Wanneer vlees wordt blootgesteld aan hoge temperaturen kunnen er gevaarlijke, kankerverwekkende stoffen ontstaan. Dit is zeker het geval wanneer het vlees in direct contact komt met open vuur. Daarnaast bent u aan het werk met rauw vlees en dus ligt salmonella besmetting op de loer. Wie met deze twee factoren rekening houdt kan nog lang genieten van zijn of haar barbecue.

Rustig garen is de sleutel!

Als vlees en vis boven een vuur geroosterd worden valt er vet op het vuur; hierbij ontstaan er kankerverwekkende stoffen, zogenaamde Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK's), die vervolgens in het vlees trekken. Dit valt te voorkomen door de afstand tussen het vlees en de hittebron groot genoeg te houden. Een mogelijkheid dit te doen is via indirect grillen. Mochten er toch zwarte plekken op het vlees zitten; snij deze dan af. Gebruik geen vork om het vlees om te draaien; hierbij druipt er vet uit het vlees en wordt het vlees taai (door het weglekken van het vet!).

Indirect grillen (aan te raden bij grote stukken vlees)

Bij indirect grillen wordt het vlees niet direct verhit door het vuur maar zorgt de warmte in een gesloten systeem voor het garen van het vlees. Onder het vlees (eventueel op de kolen) wordt een druipbakje geplaatst met water (eventueel aangevuld met kruiden) om vet op te vangen. Op deze manier wordt het vlees niet direct aan de buitenkant dichtgeschroeid. Indirect grillen is vooral geschikt voor grote stukken vlees.

Voorgaren

Om de griltijd te beperken kun je ervoor kiezen om vlees voor te garen (in de magnetron) zodat het minder lang op de barbecue hoeft te liggen en er dus minder kans is op de aanmaak van PAK's. Daarnaast zorgt voorgaren voor het doden van bacteriën.

Gebruik een elektrische barbecue!

Wil je de inname van kankerverwekkende stoffen nog verder beperken kun je kiezen voor een elektrisch model. Door het ontbreken van de rooklucht van de kooltjes is deze manier van barbecueën beduidend gezonder. Wil je toch een houtskool barbecue? Zorg dan voor goede houtskooltjes; de zakken met kooltjes die je overal kunt kopen bevatten vaak veel gruis, ga liever voor houtskool welke in de barbecue restaurants worden gebruikt.

Vermijd bacteriënvorming

Vlees dat aan de buitenkant gaar lijkt hoeft dan van binnen niet te zijn; voordat u het weet eet u rauw vlees met alle gevaren van dien. Dit laat zich voorkomen door de tips hierboven aan te houden, door het vlees rustig te garen.

Voorkom kruisbesmetting

Eet en kook nooit met hetzelfde gerei en zorg dat u aparte tangen voor het rauwe vlees gebruikt. Zorg dat u rauw vlees en gegrild vlees goed uit elkaar kan houden door het een aparte plek toe te wijzen.

De lijn...

Dat sauzen "dikmakers"" zijn geldt zeker voor het barbecueën omdat hier vaak veel saus wordt gebruikt. U kunt er natuurlijk voor kiezen om minder saus te gebruiken maar denk ook eens aan sauzen op yoghurt basis in plaats van op basis van mayonaise.